Abudefduf sexfasciatus

Pomacentridae

foto gemaakt in Blijdorp Rotterdam 17-12-2025

De Abudefduf sexfasciatus (schaarstaartsergeant) is een levendige en zeer veelvoorkomende zoutwatervis die behoort tot de familie van de juffers of rifbaarzen (Pomacentridae). De herkomst van deze soort ligt in de uitgestrekte tropische wateren van de Indo-Pacifische regio. Het verspreidingsgebied is indrukwekkend groot en strekt zich uit van de Rode Zee en de oostkust van Afrika tot aan de Line-eilanden en de Tuamotu-archipel, en van het zuiden van Japan tot aan Lord Howe-eiland bij Australië. De vis bewoont bij voorkeur koraalrijke gebieden, ondiepe kustriffen, lagunes en de buitenste rifranden. Ze zijn vaak in grote, actieve scholen te vinden op diepten variërend van de oppervlakte tot ongeveer 20 meter. Deze groepen bevinden zich meestal in de waterkolom net boven het rif, waar ze jagen op zoöplankton, alhoewel ze ook regelmatig algen en kleine ongewervelde bodemdieren consumeren.

De herkenbaarheid van de schaarstaartsergeant is groot, mede door het strakke grafische patroon op zijn lichaam. De vis heeft een zijdelings afgeplat, eivormig lichaam met een zilverwitte tot blauwwitte basiskleur. Dit lichaam wordt doorkruist door vijf prominente, verticale zwarte banden. De meest specifieke eigenschap, waaraan de vis ook zijn Nederlandse naam dankt, is echter te vinden op de staartvin. De diep gevorkte staart heeft aan zowel de boven- als de onderzijde een brede, zwarte horizontale streep op de lobben. Dit geeft de staart het uiterlijk van een openstaande schaar. Wanneer de vis door het water schiet, vallen deze zwarte accenten op de staart direct op tegen de lichtere achtergrond. De vis bereikt een gemiddelde lengte van ongeveer 15 tot 18 centimeter. Tijdens de paaitijd kunnen de mannetjes een meer blauwachtige gloed over hun lichaam krijgen om indruk te maken op vrouwtjes en hun nesten te verdedigen.

Wat betreft vergelijkbare soorten wordt deze vis dikwijls verward met andere leden van het geslacht Abudefduf, zoals de bekende Sergeant-majoorvis (Abudefduf vaigiensis) of de Atlantische sergeant-majoor (Abudefduf saxatilis). Deze soorten delen de vijf verticale zwarte banden en de zilverachtige kleur. Het belangrijkste verschil is echter eenvoudig vast te stellen door naar de staart te kijken: de sergeant-majoorvis mist de kenmerkende zwarte strepen op de lobben van de staartvin en heeft vaak een meer gele tint op de rug. De schaarstaartsergeant onderscheidt zich daarnaast door een zesde, soms minder duidelijke zwarte band bij de staartwortel, alhoewel de zwarte 'schaar' op de staartvin het meest betrouwbare identificatiepunt blijft.

De huidige status van de schaarstaartsergeant is stabiel. De soort wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Niet bedreigd' (Least Concern). Dankzij het enorme verspreidingsgebied en de hoge populatiedichtheden is er op dit moment geen sprake van directe bedreigingen voor het voortbestaan van de soort. Hoewel koraalrif-ecosystemen wereldwijd onder druk staan door klimaatverandering en koraalverbleking, blijkt de schaarstaartsergeant een relatief veerkrachtige en opportunistische soort die zich goed kan aanpassen aan veranderende omstandigheden. De vis wordt incidenteel gevangen voor de aquariumhandel, maar de schaal waarop dit gebeurt, vormt geen risico voor de wilde populaties.

Deze soort heb ik het laatst in Blijdorp gezien en gefotografeerd op 17-12-2025.

Deze soort heb ik gezien in Blijdorp