Belangers toepaja

Tupaia belangeri

foto gemaakt in Tierpark Berlin 17-03-2026

De Belangers toepaja, wetenschappelijk bekend als Tupaia belangeri, vindt zijn oorsprong in de tropische en subtropische bossen van Zuidoost-Azië. Het verspreidingsgebied is omvangrijk en strekt zich uit van Noordoost-India en Bangladesh via Myanmar en Thailand tot in Vietnam en het zuiden van China. In tegenstelling tot veel andere kleine zoogdieren die strikt 's nachts leven, is dit een uitgesproken dagdier. Ze bewonen voornamelijk de onderste lagen van het regenwoud en secundaire bossen, waar ze met grote snelheid over de bosbodem en lage takken rennen op zoek naar insecten, kleine gewervelden en vruchten.

Wat betreft de herkenbaarheid lijkt de Belangers toepaja op het eerste gezicht sterk op een eekhoorn, maar bij nadere beschouwing zijn er duidelijke verschillen. De vacht is olijfbruin tot grijsachtig bruin, vaak met een subtiele, lichte streep over de schouders. Een zeer specifiek kenmerk is de lange, spitse snuit en de relatief grote, onbehaarde oren die meer op die van een primaat lijken dan op die van een knaagdier. De staart is lang en pluizig, maar wordt meestal recht achter het lichaam gedragen tijdens het rennen. Hun handen en voeten zijn voorzien van scherpe klauwen en gevoelige kussentjes, wat hen een enorme grip geeft op zowel gladde takken als rotsachtige ondergronden.

In vergelijking met de gewone toepaja (Tupaia glis), die meer in het zuiden van Maleisië en Indonesië voorkomt, is de Belangers toepaja vaak iets grijzer van kleur en wat kleiner van stuk. Het verschil met een echte eekhoorn is direct te zien aan de snuit en het gebit; toepaja's hebben geen grote knaagtanden, maar een rij scherpe tandjes die ideaal zijn voor het kraken van insectenpantsers. Hoewel ze vroeger werden ingedeeld bij de insecteneters en later bij de primaten, vormen ze tegenwoordig een eigen orde: de Scandentia. Genetisch gezien staan ze echter nog steeds verrassend dicht bij de vroege voorouders van de primaten.

De huidige status van de Belangers toepaja wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Niet Bedreigd' (Least Concern). Dankzij hun grote verspreidingsgebied en hun vermogen om zich aan te passen aan verschillende bostypes, inclusief gebieden die door de mens zijn aangetast zoals plantages en tuinen, zijn de populaties over het algemeen stabiel. Toch kan lokale habitatvernietiging door grootschalige ontbossing invloed hebben op specifieke populaties. In de wetenschap is de soort van groot belang; ze worden veelvuldig bestudeerd in het medisch onderzoek omdat hun fysiologie in bepaalde opzichten sterk overeenkomt met die van de mens.

Deze soort heb ik het laatst in Tierpark Berlin gezien en gefotografeerd op 17-03-2026.

Deze soort heb ik gezien in Tierpark Berlin