Birmaanse sterschildpad
Geochelone platynota
foto gemaakt in Tierpark Berlin 17-03-2026
De Birmaanse sterschildpad (Geochelone platynota) vindt zijn oorsprong uitsluitend in de droge zone van Centraal-Myanmar. In tegenstelling tot veel andere landschildpadden die in vochtige regenwouden leven, is dit een echte bewoner van droge loofbossen, doornstruikgewas en graslanden. Ze zijn perfect aangepast aan een klimaat met een lang droogteseizoen, waarbij ze tijdens de heetste uren van de dag schuilen in diepe bladlagen of zelfgegraven kuilen. Zodra de regentijd aanbreekt, worden ze zeer actief en struinen ze de bodem af op zoek naar grassen, gevallen vruchten en af en toe insecten.
Wat betreft de herkenbaarheid is deze schildpad een van de meest geometrisch perfecte verschijningen in de natuur. Het rugschild (carapax) is hoog en bolvormig met een diepzwarte basiskleur. Een zeer specifiek kenmerk zijn de heldergele lijnen die vanuit het midden van elk schildplaatje naar buiten stralen, waardoor een stervormig patroon ontstaat. In vergelijking met andere sterschildpadden is het patroon op de Birmaanse variant vaak strakker en minder druk; meestal zijn er zes of minder stralen per schildplaatje aanwezig. De buikzijde (plastron) is geel met zwarte vlekken, en de poten en kop hebben een zandkleurige tot gele tint.
In vergelijking met de bekendere Indische sterschildpad (Geochelone elegans) is de Birmaanse variant vaak iets groter en robuuster. Het belangrijkste verschil zit echter in de details van het schildpatroon: bij de Birmaanse sterschildpad ontbreken de extra lijnen en vertakkingen die de Indische variant vaak een "rommeliger" uiterlijk geven. Het verschil met de madagaskarsterschildpad (stralenschildpad) is direct te zien aan de vorm van het schild; de Birmaanse heeft een meer langgerekte carapax, terwijl de soort uit Madagaskar bijna perfect rond is. Ook zijn de schildplaten van de Birmaanse sterschildpad vaak gladder en minder "piramidevormig" opgezet.
De huidige status van de Birmaanse sterschildpad is uiterst kritiek. De soort staat op de Rode Lijst van de IUCN geclassificeerd als 'Ernstig Bedreigd' (Critically Endangered). Rond de eeuwwisseling werd de soort in het wild zelfs als functioneel uitgestorven beschouwd door extreme overbejaging voor de Chinese voedselmarkt en de illegale handel in exotische huisdieren. Dankzij intensieve beschermingsprogramma's en succesvolle herintroducties vanuit kweekcentra in Myanmar, zijn er nu weer enkele duizenden individuen in streng bewaakte reservaten. Desondanks blijft de soort volledig afhankelijk van menselijke bescherming tegen stroperij.
Deze soort heb ik het laatst in Tierpark Berlin gezien en gefotografeerd op 17-03-2026.
Deze soort heb ik gezien in Tierpark Berlin
