Colombiaanse zwarte slingeraap

Ateles fusciceps rufiventris

foto gemaakt in Zoo Berlin 19-03-2026

De Colombiaanse zwarte slingeraap, wetenschappelijk bekend als Ateles fusciceps rufiventris, vindt zijn oorsprong in de vochtige tropische regenwouden en nevelwouden van het uiterste noordwesten van Zuid-Amerika en het zuiden van Midden-Amerika. Het verspreidingsgebied beslaat voornamelijk de Pacifische kustregio van Colombia en strekt zich uit tot in Panama. In tegenstelling tot veel andere primaten die ook in secundaire bossen overleven, is dit een echte specialist van het ongerepte bladerdak. Ze leven in complexe sociale groepen die zich gedurende de dag opsplitsen in kleinere subgroepjes om efficiënter voedsel te zoeken. Hun dieet is uiterst specifiek en bestaat voor tachtig procent uit rijpe vruchten, aangevuld met jonge bladeren en bloemen, waarmee ze een cruciale rol spelen als zaadverspreiders in het ecosysteem.

Wat betreft de herkenbaarheid is de Colombiaanse zwarte slingeraap een grote, slanke primaat met een lichaamslengte van ongeveer 40 tot 55 centimeter en opvallend lange ledematen. Het meest opvallende kenmerk is het nagenoeg volledig gitzwarte verenkleed dat het gehele lichaam, de kop en de ledematen bedekt. Een zeer specifiek kenmerk is de extreem lange grijpstaart, die vaak langer is dan het lichaam zelf en fungeert als een volwaardige vijfde ledemaat. De onderzijde van de staartpunt is kaal en voorzien van een uniek huidpatroon, vergelijkbaar met een vingerafdruk, wat zorgt voor een fenomenale grip op boomtakken. De kop is relatief klein met een vooruitstekende snuit en vaak een lichtere tint op de kin, wat scherp afsteekt tegen het donkere gezicht.

In vergelijking met de bruinkopslingeraap (Ateles fusciceps fusciceps) is de rufiventris variant direct te onderscheiden door zijn nagenoeg uniforme zwarte kleur; de bruinkopvariant heeft, zoals de naam al zegt, een duidelijk bruine kruin. Het verschil met de zwarthandslingeraap is eveneens duidelijk door het ontbreken van lichtere kleuren op de romp en ledematen. Waar veel apensoorten hun duimen gebruiken om takken vast te pakken, hebben slingerapen in de loop van de evolutie hun duimen nagenoeg verloren. Hun handen fungeren hierdoor als haken, wat hen in staat stelt om met een slingerende beweging (brachiatie) met hoge snelheid door de boomtoppen te bewegen. Vergeleken met brulapen zijn ze veel actiever en beweeglijker, maar missen ze het luide vocale orgaan dat de brulaap kenmerkt.

De huidige status van de Colombiaanse zwarte slingeraap wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Ernstig Bedreigd' (Critically Endangered). De populatie is in de afgelopen 45 jaar met meer dan tachtig procent afgenomen, wat een alarmerende trend is. De belangrijkste bedreigingen zijn de grootschalige vernietiging van het regenwoud door mijnbouw, houtkap en de aanleg van infrastructuur, waardoor hun leefgebied in razend tempo verdwijnt. Daarnaast hebben ze te lijden onder de jacht voor vleesconsumptie en de illegale handel in exotische huisdieren. Omdat vrouwtjes slechts om de drie tot vier jaar één jong krijgen, herstellen populaties zich uiterst moeizaam van deze verliezen. In internationale fokprogramma's wordt geprobeerd een gezonde reservepopulatie op te bouwen om deze acrobatische bewoners van het bladerdak voor uitsterven te behoeden.

Deze soort heb ik het laatst in Zoo Berlin gezien en gefotografeerd op 19-03-2026.

Deze soort heb ik gezien in Zoo Berlin