Donkere tijgerpython

Python bivittatus

foto gemaakt in Blijdorp Rotterdam 17-12-2025

De donkere tijgerpython (Python bivittatus) is een van de grootste slangensoorten ter wereld en een indrukwekkende verschijning binnen de familie van de pythons. De herkomst van dit majestueuze reptiel ligt in de dichte regenwouden, moerassen en graslanden van Zuidoost-Azië. Het verspreidingsgebied strekt zich uit over landen als Myanmar, Thailand, Vietnam, Cambodja, Laos en delen van Zuid-China en Indonesië. Deze python is een semi-aquatisch dier en een uitstekende zwemmer die vaak veel tijd doorbrengt in de nabijheid van water, zoals rivieren en moerassen, wat essentieel is voor zijn jachttechnieken op zoogdieren en vogels. Hoewel de slang van oorsprong uit Azië komt, is hij wereldwijd bekend geworden als een invasieve soort in de Florida Everglades in de Verenigde Staten. Daar hebben ontsnapte of uitgezette exemplaren uit de huisdierhandel zich succesvol voortgeplant, wat heeft geleid tot een enorme ecologische impact op de lokale fauna.

De herkenbaarheid van de donkere tijgerpython is groot dankzij zijn karakteristieke kleurpatroon en imposante omvang. De slang kan in het wild een lengte bereiken van ruim vijf meter, met uitschieters tot wel zeven meter, hoewel exemplaren in gevangenschap vaak iets kleiner blijven. Het gespierde lichaam is getooid met een patroon van grote, onregelmatige, donkerbruine vlekken die doen denken aan een landkaart. Deze vlekken steken scherp af tegen een lichtere, geelbruine achtergrond. Een van de meest specifieke visuele kenmerken is de donkere, pijlvormige markering bovenop de kop die naar de snuit wijst. Aan de zijkanten van de kop bevinden zich duidelijk zichtbare warmtegevoelige zintuigen in de lip-schubben, waarmee de slang de lichaamswarmte van prooidieren nauwkeurig kan waarnemen, zelfs in volledige duisternis.

Wat betreft vergelijkbare soorten wordt de donkere tijgerpython het meest verward met de lichte tijgerpython (Python molurus), ook wel de Indiase rotspython genoemd. Tot 2009 werd de donkere variant officieel beschouwd als een ondersoort van de lichte python, maar tegenwoordig worden ze als twee aparte soorten erkend. Het verschil tussen beide is voor het ongetrainde oog subtiel: de donkere tijgerpython heeft een contrastrijker patroon en mist de zogenaamde suboculaire schubben. Dit betekent dat bij de donkere variant de schubben onder het oog gescheiden zijn van de bovenlipschubben door een extra rij kleine schubjes, terwijl deze bij de lichte variant direct tegen elkaar aan liggen. Ook de Afrikaanse rotspython (Python sebae) vertoont gelijkenissen qua bouw, maar deze heeft een veel grilliger vlekkenpatroon en staat bekend om een aanzienlijk agressiever temperament.

De huidige status van de donkere tijgerpython is paradoxaal. Terwijl hij in Florida als een schadelijke plaag wordt bestreden, wordt de soort in zijn oorspronkelijke Aziatische habitat door de IUCN geclassificeerd als 'Kwetsbaar' (Vulnerable). De wilde populaties in Zuidoost-Azië nemen al jaren gestaag af. De voornaamste oorzaken hiervoor zijn de grootschalige vernietiging van hun leefgebied door ontbossing, de jacht op hun huiden voor de internationale leerindustrie en de vangst voor de illegale handel in exotische huisdieren. Ondanks dat de slang in veel herkomstlanden wettelijk is beschermd, blijft stroperij een grote bedreiging vormen voor het voortbestaan van deze reusachtige wurgslang in de vrije natuur.

Deze soort heb ik het laatst in Blijdorp gezien en gefotografeerd op 17-12-2025.

Deze soort heb ik gezien in Blijdorp