Ecuadoriaanse roodwangamazone

Amazona autumnalis lilacina

foto gemaakt in Zoo Berlin 19-03-2026

De Ecuadoriaanse roodwangamazone, wetenschappelijk bekend als Amazona autumnalis lilacina, vindt zijn oorsprong in de tropische laaglandwouden en mangrovebossen van West-Ecuador. In tegenstelling tot de meer wijdverspreide roodwangamazone uit Midden-Amerika, heeft deze specifieke ondersoort een zeer beperkt leefgebied aan de Pacifische kust. Ze bewonen voornamelijk droge en vochtige tropische bossen, maar worden ook waargenomen in agrarische gebieden waar nog voldoende bomen staan. Het zijn zeer sociale vogels die buiten het broedseizoen in grote groepen leven en gezamenlijk overnachten in hoge boomtoppen, van waaruit ze luidruchtig communiceren terwijl ze naar voedselplaatsen vliegen om zich te voeden met vruchten, zaden en noten.

Wat betreft de herkenbaarheid is deze papegaai een compacte, groene vogel van ongeveer 34 centimeter met een zeer karakteristieke koptekening. De basiskleur van het lichaam is heldergroen, waarbij de veren op de nek vaak een donkerder randje hebben, wat een schubachtig effect geeft. Het meest opvallende kenmerk is de helderrode vlek op het voorhoofd en de teugels (het gebied tussen de ogen en de snavel). Een zeer specifiek kenmerk, waaraan de Latijnse naam lilacina is ontleend, is de lila of zachtpaarse kleur op de kruin en achter de ogen, die bij deze ondersoort veel prominenter aanwezig is dan bij verwante vormen. De snavel is opvallend donker, bijna zwartachtig grijs, wat een scherp contrast vormt met de rode en lila veren op de kop.

In vergelijking met de nominaatvorm van de roodwangamazone (Amazona autumnalis autumnalis) is de Ecuadoriaanse variant iets kleiner en heeft hij een volledig zwarte snavel in plaats van een hoornkleurige snavel met een donkere punt. Het verschil met de geelwangamazone is direct duidelijk door het ontbreken van de gele vlekken op de wangen; bij de lilacina zijn de wangen groenachtig geel of puur groen. Waar veel amazonepapegaaien een gele kruin hebben, zoals de geelkruinamazone, onderscheidt deze vogel zich door de unieke combinatie van rood en lila. Vergeleken met andere papegaaiensoorten uit de regio hebben ze een kortere, recht afgesneden staart, wat typerend is voor het geslacht Amazona.

De huidige status van de Ecuadoriaanse roodwangamazone is uiterst kritiek en de vogel wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Bedreigd' (Endangered), waarbij sommige experts zelfs pleiten voor de status 'Ernstig Bedreigd'. De populatie in het wild is de afgelopen decennia dramatisch afgenomen door de grootschalige vernietiging van de West-Ecuadoraanse bossen voor landbouw en garnalenkwekerijen. Daarnaast vormt de illegale vangst voor de lokale en internationale handel in huisdieren een constante bedreiging. Omdat hun leefgebied zo klein en versnipperd is, zijn ze erg kwetsbaar voor lokale uitsterving. Internationale kweekprogramma's en lokale beschermingsprojecten in Ecuador zijn nu essentieel om deze kleurrijke bewoner van de kustwouden voor de toekomst te behouden.

Deze soort heb ik het laatst in Zoo Berlin gezien en gefotografeerd op 19-03-2026.

Deze soort heb ik gezien in Zoo Berlin