Forcipiger wanai
Chaetodontidae
foto gemaakt in Blijdorp Rotterdam 17-12-2025
De langsnuitkoraalvlinder (Forcipiger wanai), ook wel de Cenderawasih-koraalvlinder genoemd, is een relatief recent beschreven soort binnen de familie van de koraalvlinders (Chaetodontidae). De herkomst van deze specifieke soort is zeer beperkt; hij is endemisch aan de Cenderawasih-baai in West-Papoea, Indonesië. Dit gebied staat bekend om zijn unieke biodiversiteit en het feit dat veel diersoorten zich daar onafhankelijk hebben ontwikkeld. De vis bewoont de koraalrijke hellingen en diepere riffen van de baai, waar hij meestal wordt aangetroffen op diepten tussen de 5 en 40 meter. Hij leeft vaak in paren of kleine groepen en gebruikt zijn uitzonderlijke anatomie om te overleven in de complexe structuur van het rif.
De herkenbaarheid van de Forcipiger wanai is groot, maar vereist een scherp oog. Zoals alle vissen in dit geslacht heeft hij een extreem verlengde, pincetachtige snuit en een hoog, zijdelings afgeplat lichaam. De basiskleur van het lichaam is heldergeel, maar wat deze soort onderscheidt, is de donkere, roetachtige versluiering over de flanken. Waar andere langsnuitkoraalvlinders egaal geel zijn, vertoont de wanai een grijsbruine tot olijfkleurige tint die over het geel heen lijkt te liggen, vooral bij de volwassen exemplaren. De kop is scherp verdeeld in een zwart bovenste gedeelte en een zilverwit onderste gedeelte. Op de aarsvin bevindt zich een kleine, donkere oogvlek (ocellus), die dient om roofvissen te verwarren over de zwemrichting van de vis.
Wat betreft vergelijkbare soorten wordt deze vis het meest verward met de zeer algemene gewone langsnuitkoraalvlinder (Forcipiger flavissimus) en de gele langsnuitkoraalvlinder (Forcipiger longirostris). Het belangrijkste verschil is de kleurstelling: beide andere soorten zijn stralend geel zonder de donkere, "vunzige" gloed op de flanken die de Forcipiger wanai kenmerkt. Bovendien heeft de F. longirostris een nog langere snuit en een rij kleine zwarte stipjes op de borst, die bij de wanai ontbreken. Het feit dat de wanai uitsluitend voorkomt in een specifiek deel van Indonesië is vaak de beste aanwijzing voor een correcte identificatie.
De huidige status van de Forcipiger wanai is op dit moment 'Onzeker' (Data Deficient) volgens de criteria van de IUCN, omdat de soort pas in 2012 wetenschappelijk is beschreven. Vanwege het zeer kleine verspreidingsgebied is de soort inherent kwetsbaar voor lokale veranderingen in de habitat, zoals koraalverbleking of destructieve visserijmethoden. Hoewel de vis niet op grote schaal wordt gevangen voor de aquariumhandel vanwege zijn afgelegen leefgebied, is bescherming van de Cenderawasih-baai cruciaal voor het voortbestaan van deze unieke soort. De populatie lijkt momenteel stabiel binnen zijn beperkte bereik, maar nauwlettende monitoring is noodzakelijk.
Deze soort heb ik het laatst in Blijdorp gezien en gefotografeerd op 17-12-2025.
Deze soort heb ik gezien in Blijdorp
