De Girgentanageit (Capra hircus girgentana) vindt zijn oorsprong op het eiland Sicilië, met name in de provincie Agrigento (voorheen Girgenti), waaraan het dier zijn naam ontleent. Hoewel de tamme geit afstamt van de West-Aziatische bezoargeit, vertoont dit ras kenmerken die doen vermoeden dat er in een ver verleden invloeden zijn geweest van Centraal-Aziatische wilde geiten. In tegenstelling tot veel moderne productierassen, die gefokt zijn voor grootschalige stallen, is de Girgentana een robuust ras dat uitstekend gedijt op de schrale, rotsachtige heuvels van het Middellandse Zeegebied.
Wat betreft de herkenbaarheid is de Girgentanageit een van de meest spectaculaire verschijningen onder de landbouwhuisdieren. De vacht is overwegend wit, soms met bruine of grijze vlekken rond de kop en nek. Het meest opvallende en absoluut unieke kenmerk zijn de hoorns van zowel de bokken als de geiten. Deze zijn niet gebogen zoals bij de meeste geiten, maar groeien kaarsrecht omhoog in een kurkentrekkerachtige spiraal. Bij de bokken kunnen deze hoorns een indrukwekkende lengte van wel 70 tot 80 centimeter bereiken. Daarnaast hebben ze een lange, zijdeachtige vacht en vaak een markante sik, wat hen een bijna koninklijke uitstraling geeft in het Siciliaanse landschap.
In vergelijking met andere Europese geitenrassen is de Girgentana direct te onderscheiden door de vorm van de hoorns; geen enkel ander gedomesticeerd ras in Europa bezit deze verticale spiraalvorm. Het verschil met de wilde schroefhoorngeit (markhor) uit Azië is uiterlijk treffend, aangezien de hoorns van de Girgentana sterk op die van de markhor lijken. Genetisch gezien zijn het echter gewone huisgeiten, maar hun uiterlijk is een zeldzaam overblijfsel van oude foklijnen die mogelijk door Arabische kolonisten naar Sicilië zijn gebracht. Vergeleken met de bekende witte Saanengeit is de Girgentana veel kleiner en lichter gebouwd, maar veel beter bestand tegen hitte en droogte.
De huidige status van de Girgentanageit is kritiek, hoewel er de laatste jaren een lichte verbetering zichtbaar is. Het ras staat te boek als een bedreigd huisdierras. In de jaren tachtig waren er nog slechts enkele honderden exemplaren over, omdat boeren overstapten op rassen met een hogere melkopbrengst. Dankzij de inzet van gepassioneerde fokkers op Sicilië en diverse dierentuinen in Europa is de populatie inmiddels weer gegroeid naar ongeveer 1500 dieren. De melk van de Girgentana is van zeer hoge kwaliteit en wordt traditioneel gebruikt voor het maken van specifieke lokale kazen, wat een belangrijke economische stimulans vormt om dit unieke levende erfgoed voor uitsterven te behoeden.
Deze soort heb ik het laatst in Tierpark Berlin gezien en gefotografeerd op 17-03-2026.
Deze soort heb ik gezien in Tierpark Berlin