Madagaskaribis

Threskiornis bernieri

foto gemaakt in Zoo Krefeld 14-04-2026

De Madagaskaribis, wetenschappelijk bekend als Threskiornis bernieri, is een zeldzame vogelsoort die behoort tot de familie van de ibissen en lepelaars. Zoals de naam al doet vermoeden, is deze vogel vrijwel uitsluitend te vinden op Madagaskar, met name in de kustgebieden van het westen en noorden, en op het Aldabra-atol in de Seychellen. Zijn leefgebied is zeer specifiek en bestaat hoofdzakelijk uit mangrovebossen, slikken en ondiepe zoute of brakke lagunes. Soms waagt de vogel zich ook in nabijgelegen zoetwatermoerassen, maar hij blijft meestal trouw aan de kustlijn. De Madagaskaribis is een opportunistische eter die met zijn lange, gebogen snavel in de modder tast naar voedsel. Zijn dieet bestaat uit een verscheidenheid aan ongewervelde dieren, zoals kreeftachtigen, wormen en insecten, maar ook kleine vissen staan op het menu.

Wat betreft de herkenbaarheid is de Madagaskaribis een elegante verschijning met een overwegend wit verenkleed. Dit witte lichaam contrasteert scherp met de kale, zwarte huid van de kop en de nek. Een opvallend kenmerk is de groep zwarte, sierlijke veren aan de achterzijde van het lichaam, gevormd door de verlengde schouderveren, die als een soort 'sleep' over de staart vallen wanneer de vogel rust. De poten en de lange, omlaag gebogen snavel zijn eveneens diepzwart. Een cruciaal detail voor de identificatie zijn de ogen; in tegenstelling tot veel andere ibissen heeft de Madagaskaribis een opvallend lichte, witachtige tot lichtblauwe iris. De vogel heeft een gemiddelde lengte van 65 tot 90 centimeter en een krachtige, maar gracieuze bouw die typisch is voor ibissen.

De Madagaskaribis vertoont een sterke gelijkenis met de Heilige ibis (Threskiornis aethiopicus), die op het Afrikaanse vasteland voorkomt. Lange tijd werd de Madagaskar-variant zelfs als een ondersoort van de Afrikaanse vogel beschouwd. Het belangrijkste verschil tussen de twee soorten is de kleur van de iris: de Heilige ibis heeft donkere ogen, terwijl die van de Madagaskaribis opvallend bleek zijn. Daarnaast is de Madagaskaribis over het algemeen iets kleiner en veel sterker gebonden aan zoute kustgebieden en mangroven dan zijn Afrikaanse neef, die vaker in het binnenland bij zoetwater en op savannes te vinden is. Een andere vogel in dezelfde regio is de Madagaskarglansibis, maar deze is aanzienlijk kleiner en heeft een donker, glanzend verenkleed, waardoor verwarring nagenoeg uitgesloten is.

De huidige status van de Madagaskaribis is zorgwekkend; de soort wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Bedreigd' (Endangered). De populatie is klein en neemt nog steeds af, met schattingen die uitgaan van slechts enkele duizenden individuen in het wild. De grootste bedreigingen zijn het verlies en de verslechtering van het leefgebied, met name de kap van mangrovebossen voor hout en landbouw. Daarnaast vormt de jacht op volwassen vogels en het verzamelen van eieren en kuikens door de lokale bevolking een ernstig probleem. Vanwege het beperkte verspreidingsgebied en de specifieke habitat-eisen is de soort extreem kwetsbaar voor verstoringen. Beschermingsprogramma's richten zich op het behoud van de resterende mangroven en het vergroten van het bewustzijn bij de lokale bevolking om de druk op deze unieke vogel te verminderen.

Deze soort heb ik het laatst in Zoo Krefeld gezien en gefotografeerd op 14-04-2026.

Deze soort heb ik gezien in Zoo Krefeld