Pinstreephancichlide

Paretroplus menarambo

foto gemaakt in Blijdorp Rotterdam 19-05-2026

De Pinstreephancichlide, wetenschappelijk bekend als Paretroplus menarambo, is een unieke en zeldzame cichlide die zijn herkomst vindt op het eiland Madagaskar. Oorspronkelijk was deze zoetwatervis uitsluitend te vinden in het diepe water en de uiterwaarden van het Sarodrano-meer, gelegen in het noordwesten van het eiland. De soort geeft de voorkeur aan habitats met zandige bodems en veel schuilplaatsen in de vorm van gezonken hout en waterplanten. Het is een bodemgerichte vis die met zijn speciaal aangepaste bek door het substraat filtert op zoek naar voedsel. Hun dieet bestaat in de natuur voornamelijk slakken, kleine kreeftachtigen en insectenlarven, waarvan ze de harde schelpen moeiteloos kunnen kraken.

Wat betreft herkenbaarheid is Paretroplus menarambo een buitengewoon sierlijke en forsgebouwde verschijning. De vis heeft een hoog, zijdelings sterk afgeplat lichaam en kan een lengte bereiken van ongeveer 25 centimeter. De basiskleur van het lichaam is zilvergrijs tot subtiel olijfgroen, versierd met talloze fijne, donkere verticale lijntjes en stippen die een pinstreeppatroon vormen over de flanken. Het meest kenmerkende detail is de opvallende, dieprode tot oranje omranding van de vinnen, met name de staartvin en de rugvin, wat prachtig contrasteert met het lichte lichaam. Naarmate de vissen ouder worden, ontwikkelen ze een indrukwekkend, robuust profiel en een subtiele parelmoerglans over hun schubben.

Er zijn binnen het geslacht Paretroplus verschillende vergelijkbare soorten die eveneens endemisch zijn voor Madagaskar. De bekendste hiervan is de Damba (Paretroplus maculatus). Het belangrijkste verschil tussen beide vissen is de kleurtekening; waar de menarambo wordt gekenmerkt door zijn fijne pinstripes en rode vinranden, heeft de Paretroplus maculatus een veel lichtere basis met een grote, donkere vlek prominent in het midden van de flank. Een andere verwant is de Paretroplus damii, maar deze soort is aanzienlijk donkerder en forser gebouwd, en mist de verfijnde rode details op de vinnen die de menarambo zo geliefd maken.

De huidige status van Paretroplus menarambo in het wild is uiterst kritiek. De IUCN classificeert de soort als 'Ernstig Bedreigd' (Critically Endangered), en de vis werd rond het jaar 2000 zelfs even gevreesd als 'Uitgestorven in het wild'. De dramatische achteruitgang is het gevolg van overbevissing door de lokale bevolking, habitatvernietiging door ontbossing en de introductie van invasieve roofvissen zoals de Aziatische slangenkopvis. Gelukkig is de soort door de inzet van internationale fokprogramma's in openbare aquaria en bij gespecialiseerde hobbyisten voor uitsterven behoed. Dankzij deze nakweekprojecten zijn er de afgelopen jaren zelfs succesvolle herintroductiepogingen gedaan in beschermde gebieden op Madagaskar, al blijft hun voortbestaan in de vrije natuur aan een zijden draadje hangen.

Deze soort heb ik het laatst in Blijdorp gezien en gefotografeerd op 19-05-2026.

Deze soort heb ik gezien in Blijdorp