Siberische steenbok

Capra sibirica

foto gemaakt in Tierpark Berlin 17-03-2026

De Siberische steenbok, wetenschappelijk bekend als Capra sibirica, vindt zijn oorsprong in de immense bergketens van Centraal-Azië. Het verspreidingsgebied is indrukwekkend groot en omvat onder andere het Altaj-gebergte, de Pamir, de Tiensjan en de Himalaya, verspreid over landen als Rusland, Mongolië, China en Afghanistan. In tegenstelling tot veel andere hoefdieren die de lagere hellingen opzoeken, is deze steenbok een rasechte hooggebergtespecialist. Ze leven vaak boven de boomgrens op hoogtes tussen de 2000 en 5000 meter, waar ze met een verbazingwekkend gemak navigeren over nagenoeg verticale rotswanden en smalle richels om te grazen op alpiene weiden.

Wat betreft de herkenbaarheid is de Siberische steenbok de grootste en zwaarste soort binnen het geslacht van de steenbokken. Een volwassen bok kan een indrukwekkende verschijning zijn met een dikke, gespierde nek en een stevige romp. De vachtkleur varieert sterk per seizoen en regio; in de winter is de vacht dik en vaak lichter, variërend van geelachtig wit tot donkerbruin, terwijl de zomervacht korter en egaler bruin is. Een zeer specifiek kenmerk zijn de enorme, sabelvormige hoorns van de mannetjes, die wel 130 centimeter lang kunnen worden. Deze hoorns hebben aan de voorzijde duidelijke, dikke ribbels (knobbels) en buigen in een wijde boog naar achteren. Ook de opvallende "sik" of kinbaard bij de bokken draagt bij aan hun karakteristieke uiterlijk.

In vergelijking met andere steenboksoorten, zoals de Alpensteenbok (Capra ibex), is de Siberische variant aanzienlijk groter en hebben de mannetjes veel langere hoorns. Het verschil met de Nubische steenbok zit hem in de bouw; de Siberische is veel robuuster en aangepast aan een kouder klimaat, terwijl de Nubische slanker is en in drogere, warmere gebieden leeft. Hoewel ze qua uiterlijk doen denken aan de schroefhoorngeit (markhor), is de vorm van de hoorns een direct determinatiekenmerk: de hoorns van de steenbok buigen naar achteren, terwijl die van de markhor kurkentrekkerachtig om hun as draaien.

De huidige status van de Siberische steenbok wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Niet Bedreigd' (Least Concern), maar de populaties staan in bepaalde regio's wel degelijk onder druk. De belangrijkste bedreigingen zijn de illegale jacht voor het vlees en de imposante hoorns, evenals de concurrentie met gedomesticeerd vee om de schaarse grazige weiden in de hooggebergtes. Omdat ze een cruciale prooi vormen voor roofdieren zoals de sneeuwluipaard, is het behoud van gezonde steenbokpopulaties van levensbelang voor het gehele Centraal-Aziatische ecosysteem. In landen als Mongolië en Rusland zijn er strikt gereguleerde jachtquota en beschermde natuurreservaten om de soort voor de lange termijn te behouden.

Deze soort heb ik het laatst in Tierpark Berlin gezien en gefotografeerd op 17-03-2026.

Deze soort heb ik gezien in Tierpark Berlin | Zoo Berlin