Vlamings Doktersvis

Naso vlamingii

foto gemaakt in Blijdorp Rotterdam 17-12-2025

De Vlamings doktersvis (Naso vlamingii) is een indrukwekkende en karakteristieke verschijning binnen de familie van de doktersvissen (Acanthuridae). De herkomst van deze vis ligt in de uitgestrekte tropische wateren van de Indo-Pacifische regio. Het verspreidingsgebied is enorm en strekt zich uit van de oostkust van Afrika en de Rode Zee tot aan de Line-eilanden en de Marquesaseilanden in de centrale Stille Oceaan. In tegenstelling tot veel andere doktersvissen die strikt aan de bodem van het koraalrif gebonden zijn, wordt de Vlamings doktersvis vaak aangetroffen in diepe lagunes en bij steile buitenrifhellingen waar hij zich vrij in de waterkolom beweegt. Ze leven daar vaak in scholen en voeden zich voornamelijk met zoöplankton, wat een opmerkelijk dieet is voor een vis die behoort tot een familie die verder vooral bekendstaat om het grazen van algen.

De herkenbaarheid van deze vis is groot, vooral vanwege zijn vermogen om in een fractie van een seconde dramatisch van kleur te veranderen. De basiskleur van het lichaam varieert in rust van grijsbruin tot olijfgroen, maar de vis is versierd met talloze felblauwe stippen en verticale strepen die fel kunnen oplichten wanneer het dier opgewonden is of een poetsstation bezoekt. Een zeer kenmerkend uiterlijk kenmerk is de vorm van de kop; hoewel hij behoort tot het geslacht van de eenhoornvissen (Naso), heeft deze soort geen lange, puntige hoorn op zijn voorhoofd, maar een opvallende bolle, afgeronde snuit. Volwassen exemplaren ontwikkelen bovendien spectaculaire draadvormige verlengingen aan de boven- en onderkant van hun staartvin, wat hun silhouet nog imposanter maakt. Met een lengte die kan oplopen tot wel 60 centimeter behoort hij tot de grotere soorten binnen zijn familie. Net als andere doktersvissen bezit hij aan beide zijden van de staartbasis messcherpe stekels, die bij deze soort vaak blauw omrand zijn.

Wat betreft vergelijkbare soorten wordt de Vlamings doktersvis soms vergeleken met de blauwe eenhoornvis (Naso unicornis). Het belangrijkste verschil is echter de hoorn: waar de blauwe eenhoornvis een duidelijke, korte hoorn op zijn kop heeft die niet voorbij de bek steekt, behoudt de Vlamings doktersvis zijn kenmerkende bolle profiel zonder uitsteeksel. Ook de geelmasker-eenhoornvis (Naso lopezi) vertoont gelijkenissen qua slanke lichaamsbouw, maar deze soort mist de intens blauwe markeringen en de indrukwekkende staartdraden van de Naso vlamingii. Het unieke patroon van blauwe stippen en de blauwe "masker-tekening" rond de ogen maken de Vlamings variant vrijwel onmiskenbaar voor de waarnemer.

De huidige status van de Vlamings doktersvis is momenteel stabiel. De soort wordt door de IUCN geclassificeerd als 'Niet bedreigd' (Least Concern). Dankzij zijn enorme verspreidingsgebied en het feit dat hij vaak in dieper water leeft waar minder visserijdruk is dan op het ondiepe rif, blijven de populaties over het algemeen gezond. Hoewel de vis soms wordt gevangen voor de aquariumhandel, is dit vanwege zijn uiteindelijke omvang alleen weggelegd voor zeer grote publieke aquaria, waardoor de druk vanuit deze sector beperkt blijft. De vis speelt een cruciale rol in zijn ecosysteem door voedingsstoffen uit de waterkolom terug naar het rif te transporteren.

Deze soort heb ik het laatst in Blijdorp gezien en gefotografeerd op 17-12-2025.

Deze soort heb ik gezien in Blijdorp