Zeeanemoon

Actiniaria

foto gemaakt in Artis Amsterdam 30-01-2018

Zeeanemonen (Actiniaria) vormen een fascinerende orde van bloemdiertjes die nauw verwant zijn aan koralen en kwallen. De herkomst van deze groep is werkelijk wereldwijd; ze komen voor in alle wereldzeeën, van de warmste tropische koraalriffen tot de ijskoude wateren van de poolgebieden. Ze zijn te vinden in de ondiepste getijdenpoeltjes langs de kust, maar sommige soorten overleven zelfs in de diepste troggen van de oceaan. In tegenstelling tot koralen zijn zeeanemonen solitaire poliepen die zich met een kleverige voet aan rotsen, schelpen of soms in het zand verankeren. Hoewel ze eruitzien als planten, zijn het roofdieren die hun prooi vangen met behulp van hun tentakels.

De herkenbaarheid van de zeeanemoon is direct gelinkt aan zijn bloemachtige uiterlijk. Ze bestaan uit een zachte, cilindervormige stam met aan de bovenzijde een mondschijf die omringd wordt door een krans van tentakels. Deze tentakels bevatten gespecialiseerde netelcellen (nematocysten) die bij aanraking een gif afgeven om prooien te verlammen. De kleurvariatie is enorm: van felgroen en dieprood tot fluorescerend blauw of neutraal beige. Sommige soorten, zoals de bekende tepelanemoon, hebben karakteristieke verdikkingen aan de uiteinden van hun tentakels. Hoewel ze meestal op één plek blijven, kunnen ze zich heel langzaam verplaatsen of zelfs loslaten en zich door de stroming laten meevoeren. In grootte variëren ze van enkele millimeters tot soorten met een doorsnede van meer dan een meter.

Wat betreft vergelijkbare soorten worden zeeanemonen vaak verward met zachte koralen of kokerwormen. Het belangrijkste verschil met koralen is dat zeeanemonen geen hard kalkskelet opbouwen en meestal veel grotere, individuele poliepen hebben. Kokerwormen hebben ook een krans van tentakels, maar deze zijn vaak veerachtig en worden direct teruggetrokken in een harde buis bij gevaar, terwijl een anemoon zijn hele lichaam inklapt tot een bolletje. Een specifiek bekende groep binnen de anemonen zijn de symbiotische soorten die samenleven met anemoonvissen; deze vissen zijn immuun voor het netelgif en vinden bescherming tussen de tentakels, terwijl ze de anemoon verdedigen tegen indringers.

De huidige status van zeeanemonen is over het algemeen stabiel, al varieert dit sterk per specifieke soort. Ze zijn niet als groep opgenomen op de IUCN-lijst, maar veel soorten die in koraalriffen leven, staan onder druk door de opwarming van de oceaan. Wanneer het water te warm wordt, stoten ze hun symbiotische algen (zoöxanthellen) uit en kunnen ze verbleken, vergelijkbaar met koralen. Ook de illegale handel voor de aquariumwereld vormt voor populaire soorten een lokaal risico. Omdat ze echter in vrijwel elk marien ecosysteem voorkomen en een groot aanpassingsvermogen hebben, worden ze wereldwijd niet als acuut bedreigd beschouwd.

Deze soort heb ik het laatst in Artis gezien en gefotografeerd op 30-01-2018.

Deze soort heb ik gezien in Artis